3 Ons personeel

Openbaar Onderwijs Groningen wil een aantrekkelijke en lerende organisatie zijn, met gemotiveerde teams van samenwerkende professionals. De stichting biedt leerlingen en medewerkers een breed scala aan kansen om te groeien en daagt hen uit die kansen te grijpen. Het personeelsbeleid wordt vanuit een strategisch perspectief benaderd en beschreven in het document Strategisch HR-beleiddat in 2024 opgesteld. Dit strategisch personeelsbeleid helpt om in te kunnen spelen op verschillende externe en interne ontwikkelingen en de ambities van de organisatie te realiseren met de focus op professionalisering, duurzame inzetbaarheid, onderwijsregio en strategische personeelsplanning

De afdeling HR betrekt de schoolleiding bij de totstandkoming, implementatie, borging en evaluatie van beleid en werkwijzen. Uiteindelijk zijn het de schoolleiders en managers die het HR-beleid, samen met hun team dagelijks gestalte geven in de scholen en afdelingen en die, in samenwerking met HR en het college van bestuur, de beleidsplannen effectueren. Daarnaast komen HR-thema's structureel aan de orde in diverse overleggen, waaronder:

• Raad van toezicht: In de commissie Onderwijs & Kwaliteit van de raad van toezicht zijn de strategische HR-thema’s een vast onderdeel van het overleg; 
• Gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR’s);
• De commissies Personeel en Arbo voortgezet onderwijs en primair onderwijs, samengesteld uit personeelsleden van de GMR voortgezet onderwijs en primair onderwijs en een vertegenwoordiging van de afdeling HR. Deze commissie bereidt de HR-thema’s voor ten behoeve van de GMR-vergaderingen; 
• Portefeuilleoverleg HR: een intern adviesorgaan met HR-deskundigen en schoolleiders die adviseren, signaleren en informeren over HR-onderwerpen. 

Aan het volgende beleid is gewerkt in 2024:

• Strategisch personeelsbeleid;
• Gesprekkencyclus;
• Taakbeleid PO;
• Beleidsplan bewegingsonderwijs PO;
• Inductiebeleid PO.

Onderwijsregio
Voor het VO zijn we aangesloten bij de Onderwijsregio Groningen VO en voor het PO bij de Onderwijsregio Noord Nederland. Wat de toetreding tot de beide onderwijsregio's precies voor het personeelsbeleid betekent is nog onbekend. Wel is helder dat dit het beleid van de stichting op het gebied van opleiden, werving, matching, begeleiding en professionalisering van personeel zal beïnvloeden. In welke mate dit tot veranderingen leidt, is afhankelijk van een aantal externe factoren zoals bijvoorbeeld het landelijk beleid, de mate en wijze van samenwerken binnen de onderwijsregio, de kansen die ontstaan, de wijze waarop de ontwikkelingen door (nieuw te werven) medewerkers beleefd worden en de reacties vanuit de arbeidsmarkt. Hierin volgt de stichting niet alleen de ontwikkelingen op de voet, maar pakt ook, daar waar mogelijk en wenselijk een actieve en medebepalende rol, om de onderwijsregio en het stichtingsbelang zo goed mogelijk te dienen.

Feiten en cijfers
Onderstaand is de totale formatie van ons organisatie te zien, opgesplitst in de verschillende bedrijfsonderdelen (peildatum 31-12-2024).

Hieronder het overzicht van de verdeling van de formatie per functiecategorie.

Hieronder is de verdeling tussen vaste en tijdelijke contracten te zien voor de totale formatie van ons organisatie (peildatum 31-12-2023)

Totaal aantal fte 2024 Openbaar Onderwijs Groningen is 1584 fte. Dat is een daling van 60 fte ten opzichte van 2023 (1644 fte). Verhouding vast -flex organisatiebreed 2023 is 81% - 19%.

Professionaliseren, het ontwikkelen en onderhouden van vakkennis en vakbekwaamheid, zowel op individuele basis als in groepsverband, is van groot belang en niet vrijblijvend. Iedere medewerker is verantwoordelijk voor de eigen professionalisering, zoals in de cao is vastgelegd. Vanuit de stichting wordt gevraagd dat iedere professional zich blijft ontwikkelen en scholen. Individuele ontwikkeldoelen en de (gerealiseerde) inzet van professionalisering komen jaarlijks aan de orde tijdens de gesprekkencyclus. 

De professionalisering van de medewerkers krijgt met name vorm in de school. Iedere school en afdeling kent een eigen scholingsprogramma in aansluiting op het jaarplan, waarin wordt ingespeeld op de thema’s die voor de school- en afdelingsontwikkeling en in lijn met het koersplan van belang zijn. Daarnaast is in 2024 gewerkt aan het strategisch professionaliseringbeleid dat in 2025 formeel wordt vastgesteld. Dit plan geeft kaders en richting voor professionaliseren, leren en ontwikkelen voor de komende jaren. Het is gekoppeld aan de strategische koers en staat in verbinding met omgevingsinvloeden zoals samenwerking met de lerarenopleidingen de onderwijsregio’s en de actualiteit op de arbeidsmarkt. Daarnaast stuurt elke school/afdeling op team- en individuele ontwikkeling. In 2024 is onder meer ingezet op:

• Netwerken (met daaraan gekoppelde professionaliseringsactiviteiten): zoals vertrouwenspersonen VO, IB leernetwerk PO, IT coördinatoren, teamleiders VO, orthopedagogen, preventiemedewerkers, administratieve medewerkers PO, rekencoördinatoren PO en het netwerk kwaliteitscoördinatoren VO;
• Leiderschapsprogramma Teamleiders VO. In 2024 heeft de eerste groep het programma afgrond. Tweede groep start in 2025;
• Bovenschoolse introductie voor nieuwe leidinggevenden;
• Intervisie directeuren PO;
• Thematisch Beraad en de 24-uurssessies: voor het management en college van bestuur.

Samen Opleiden en Professionaliseren
Alle VO-scholen zijn aangesloten bij de Groninger Opleidingsschool (GOS). De GOS is een samenwerkingsverband van de tweedegraads lerarenopleiding van de NHL Stenden, eerstegraads lerarenopleiding van de RUG, Instituut voor Sportstudies Hanze Hogeschool, Minerva, Prins Claus Conservatorium en GSG en Openbaar Onderwijs Groningen. Deze samenwerking heeft tot doel het gezamenlijk opleiden van docenten. Voor onze organisatie is het tevens een manier om kennis te maken met potentiele nieuwe medewerkers. Het aantal stagiaires in het schooljaar 2023-2024 bedroeg 136

Voor het PO maken we onderdeel uit van de Opleidingsschool Noord Nederland. In 2024 is het aantal opleidingsscholen binnen het PO/SO uitgebreid van 7 naar 14. Dit is in lijn met de ambitie dat elke PO/SO school uiterlijk in 2030 een opleidingsschool is. In totaal waren in het schooljaar 2023-2024 78 plus LIO-stagiaires aan ons verbonden. 

Perspectiefcentrum Openbaar Onderwijs Groningen

Perspectiefcentrum voor duurzame inzetbaarheid heeft in 2024 de volgende diensten geleverd: 

1. Individuele loopbaancoaching: 61 medewerkers, 33 OP en 28 OOP,  hebben zich hiervoor aangemeld (PO: 15, SO: 10 VO: 34, OB:2).
2. Procesbegeleiding van drie teams.
3. Workshop op maat voor 1 school. 

Het Bestuursformatieplan 2024–2027 is opgesteld. Daarin wordt onder meer inzicht gegeven over de formatie schooljaar 2024–2025 met de doorkijk naar toekomstige ontwikkelingen die van invloed zijn op het personeelsbestand. Met het plan is ingestemd door de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad primair onderwijs.

Bovenformatie
De regie op het begeleiden van boventallige medewerkers is intern belegd bij de commissie Overplaatsing. Bij de start van 2024 was sprake van 0,6 fte bovenformatie. In 2024 zijn daarnaast negen medewerkers aangewezen als verplichte overplaatser vanuit het Kenniscentrum Openbaar Onderwijs (KCOO) en de W.A. van Lieflandschool. Voor zeven personen is een werkplek gevonden binnen het bestuur. Eind 2024 stond de teller op 2,3 fte bovenformatie.

Aanpak dreigend personeelstekort
Het personeelstekort in het onderwijs is landelijk een groot issue en ook in het noorden is dit merkbaar. Dit is de afgelopen jaren versterkt door de extra vraag naar personeel door de NPO gelden, andere subsidies, wet- en regelgeving zoals het WIEG-verlof en de cao VO afspraak over de uitbreiding van het individueel keuzebudget van 50 naar 90 klokuren. Daarnaast is het hoge verzuim een belangrijke reden voor de vraag naar (tijdelijk) personeel. Verder blijft de instroom studenten voor de lerarenopleidingen VO afnemen. Daarentegen neemt de instroom studenten PABO toe.

Bij de opstart van het schooljaar zijn vrijwel alle vacatures ingevuld. Hiervoor hebben we een onder andere een arbeidsmarktcampagne ingezet van maart tot en met juni. Daarnaast hebben we een aantal LIO’s en tijdelijke medewerkers aan ons kunnen verbinden.

De  vervangingsvacatures zijn moeizaam tot niet in te vullen. Dit heeft vooral betrekking op de tekortvakken VO, kwaliteitscoördinatoren PO, invallers PO, docenten NT2 ISK en docenten Techniek in het VMBO.

Voor een gezamenlijke aanpak van het tekort in onze regio nemen wij deel aan de activiteiten van de onderwijsregio’s waaraan we zijn verbonden.

Daarnaast zetten wij in op:

• Nauwe samenwerking met de opleidingsscholen; samen opleiden en professionaliseren;
• Arbeidsmarktactiviteiten, zoals de doorlopende wervingscampagne maart – juni, deelname speeddate lerarenopleiding RUG en scholenmarkt PABO Hanzehogeschool; 
• Het vroegtijdig bieden van perspectief aan leraren in opleiding (lio’s) en aan tijdelijke leerkrachten primair onderwijs en docenten in tekortvakken voortgezet onderwijs;
• Flexpool VO en invalpool PO;
• Sollicitatietraining LIO’s VO;
• (Tijdelijk) uitbreiden van parttime contracten;
• Kweekvijver schoolleiders PO;
• Het stimuleren en faciliteren van het behalen van de tweede bevoegdheid.

Werkdrukmiddelen primair onderwijs
In het kalenderjaar 2024 was in totaal € 2,2 miljoen beschikbaar aan werkdrukmiddelen voor onze scholen. De middelen zijn besteed aan de inzet van extra personeel ten behoeve van onder andere vorming of behoud van extra groepen en dus kleinere klassen, vrijroosteren van leerkrachten voor andere werkzaamheden, extra onderwijsassistentie, administratieve ondersteuning en extra ondersteuning zorgleerlingen.

Voor de inzet van de collectieve werkdrukmiddelen op schoolniveau zijn de werknemers gezamenlijk aan zet. Zij gaan met elkaar in overleg over het nemen van maatregelen om de werkdruk te verminderen. De Personeelsgeleding van de MR speelt hierbij per school, naast uiteraard de medewerkers zelf, een belangrijke rol.

Collectieve werkdrukmiddelen voortgezet onderwijs
Vanuit het landelijke onderwijsakkoord 'Samen voor het beste onderwijs' is sinds het schooljaar 2022-2023 budget beschikbaar voor de verlichting van de werkdruk. Voor ons bestuur was voor het jaar 2024 nog 0,7 miljoen beschikbaar vanuit het coalitieakkoord 2022. Voor 2025 staat onder deze noemer nog 0,5 miljoen open (deze gelden moeten uiterlijk 2025 besteed zijn). Daarnaast heeft het VO vanuit de structurele werkdrukmiddelen in 2024 2,3 miljoen ontvangen in 2024.

De VO scholen hebben een werkdrukplan opgesteld dat is voorgelegd aan de personeelsgeleding van de MR. De hieruit voortvloeiende collectieve activiteiten ter vermindering van de werkdruk zijn in de begrotingen van de scholen opgenomen.

Individuele werkdrukmiddelen voortgezet onderwijs
Naast de collectieve werkdrukmiddelen is het individueel keuzebudget binnen het voortgezet onderwijs verhoogd van 50 klokuren naar 90 klokuren per fte. Met ingang van schooljaar 2023-2024 zijn deze uren verwerkt in de normjaartaak van de medewerkers.

Ziekteverzuim
Het verzuimpercentage 2024 binnen ons bestuur is 6,9%. Dit is gelijk aan het percentage van het jaar 2023. Het verzuimpercentage is hoog en boven de norm van 5%. Dit geldt tevens voor de meldingsfrequentie van 1,2 tegenover de norm van 1. De reductie van beide en het voorkomen van verzuim heeft de hoogste prioriteit. Doel is dat over het schooljaar 2024-2025 het verzuimpercentage in elk geval gemiddeld 1 procentpunt lager is dan over het schooljaar 2023-2024. In de verzuimaanpak zijn de acties verdeeld over de speerpunten: 

1. Betrouwbare verzuimregistratie, 
2. Medewerkersonderzoek 2023-2024; van werkdruk naar werkbalans  
3. Uitvoering van het Arbo- en Verzuimbeleid. Het verzuim is een vast punt op de agenda van de Q-gesprekken. 

In 2024 hebben alle nieuwe leidinggevenden de verplichte verzuimtraining gevolgd. 

Voortschrijdend verzuim
Hieronder het voortschrijdend verzuim:

Binnen het primair onderwijs is sprake van een voortschrijdend verzuimpercentage van 7,6% (2023: 5,9%), speciaal onderwijs 6,5 % (2023: 7,2%), voortgezet onderwijs 6,9% (2023: 7,6%) en het OB 5,6% (2023: 4,6%). Binnen het PO stijging van het verzuim te zien. Daarentegen daalt het verzuim in het VO. 

Uitkeringen na ontslag / wachtgeld 
In het onderwijs heeft de werknemer bij het eindigen van de arbeidsovereenkomst vaak recht op een bovenwettelijke uitkering (wachtgeld). In de cao’s PO en VO is dit beschreven. Het bestaat uit een aanvulling op de WW uitkering en (als men aan de voorwaarden voldoet) een aansluitende uitkering als de WW uitkering stopt. 

In 2022 is het reglement Participatiefonds primair onderwijs sterk gewijzigd. Bij ontslag betaalt het schoolbestuur (sinds die datum) voor alle wachtgelders een eigen bijdrage van 50% van de werkloosheidskosten. Voorheen werden deze kosten in de regel vergoed door het participatiefonds en gold bij niet voldoen aan de voorwaarden een eigen bijdrage van 100%. Is het ontslag toetsbaar onvermijdbaar, dan worden onder het nieuwe reglement de kosten voor 90% vergoed. Daarentegen is de afdracht aan het Participatiefonds sterk gedaald. In 2024 betrof het aantal personen in het primair onderwijs dat wachtgeld ontving 16 (2023: ook 16).

In het voortgezet onderwijs is sprake van 24 wachtgelders (2023: 38 wachtgelders) waarvoor 25% van de uitkeringskosten wordt betaald.

Eind 2023 is een Medewerkersonderzoek uitgezet. In 2024 heeft elke school/afdeling de verbeteracties vastgelegd in een plan van aanpak. De uitvoering van de verbeterplannen monitoren we tijdens de Q-gesprekken. Daarnaast is op bestuursniveau een verbeterplan opgesteld voor de het thema Werkdruk en Grensoverschrijdende gedrag.

Elke school heeft advies ontvangen van de veiligheidskundige van onze arbodienst over de actualisatie van het plan van aanpak (vanuit de RI&E) of er is een nieuwe RI&E uitgevoerd in verband met bij nieuwbouw/grootschalige verbouwing.  

In onderstaande tabel is weergegeven hoeveel verklaringen omtrent het gedrag (VOG) van nieuwe medewerkers op tijd, te laat of niet aanwezig zijn.
De ontbrekende VOG is wel gezien maar ligt niet vast in het dossier.

Wij hebben onze accountant geen opdracht gegeven een controle uit te voeren op de tijdige aanwezigheid van VOG.

Binnen Openbaar Onderwijs Groningen hebben we 25,4 banen die gekoppeld zijn aan personen die vallen onder doelgroep van de Banenafspraak. 

In al onze Europese aanbestedingen, waaronder ook de aanbesteding voor schoonmaakdiensten, hebben wij specifieke afspraken opgenomen om arbeidsparticipatie te bevorderen. Hiermee geven we concreet invulling aan onze maatschappelijke verantwoordelijkheid en stimuleren we inclusiviteit op de arbeidsmarkt.

We realiseren deze inzet in nauwe samenwerking met de gemeente Groningen. Door gezamenlijk op te trekken, creëren we kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en dragen we bij aan een arbeidsmarkt die toegankelijk is voor iedereen. Deze aanpak sluit aan bij onze bredere visie op duurzaam en sociaal verantwoord opdrachtgeverschap.